UOKiK: ponad 904 mln zł kar dla hurtowni farmaceutycznych. Dane aptek w centrum sprawy
21 września 2026 r. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów poinformował o decyzji dotyczącej rynku hurtowej sprzedaży leków. Prezes UOKiK nałożył na czterech przedsiębiorców kary w łącznej wysokości 904 969 744,47 zł za udział – według ustaleń Urzędu – w niedozwolonym porozumieniu ograniczającym konkurencję.
Dla aptek szczególnie interesujący jest jednak nie tylko rozmiar kar. W komunikacie UOKiK pojawia się bardzo ważny wątek dotyczący danych o zakupach aptek oraz narzędzi informatycznych wykorzystywanych w programach partnerskich.
Co ustalił UOKiK?
Według UOKiK największe hurtownie farmaceutyczne przez ponad 10 lat wymieniały między sobą wrażliwe informacje handlowe dotyczące m.in.:
- cen leków,
- wielkości sprzedaży,
- warunków handlowych oferowanych aptekom.
Urząd wskazuje, że taka wiedza pozwalała uczestnikom porozumienia ograniczać rywalizację cenową i lepiej przewidywać działania konkurentów.
W latach 2015–2022 grupy Neuca, Farmacol oraz Polska Grupa Farmaceutyczna miały łącznie ponad 70 proc. udziału w rynku hurtowej sprzedaży leków w Polsce. Skala działalności tych podmiotów powodowała więc, że sposób konkurowania pomiędzy nimi miał znaczenie dla bardzo dużej części rynku aptecznego.
Skąd pochodziły informacje o zakupach aptek?
UOKiK wskazuje, że przedsiębiorcy zdobywali informacje za pomocą narzędzi informatycznych stosowanych w programach partnerskich dla aptek. W zamian m.in. za rabaty, szkolenia czy wsparcie marketingowe hurtownie uzyskiwały dostęp do danych dotyczących zakupów aptek.
Według Urzędu dane pochodzące z tysięcy aptek pozwalały zobaczyć m.in.:
- co konkretna apteka kupowała od konkurencyjnej hurtowni,
- po jakiej cenie dokonywała zakupu,
- na jakich warunkach handlowych odbywała się transakcja.
Dzięki temu hurtownia nie musiała jedynie szacować oferty konkurenta – mogła posiadać informacje pozwalające bardzo dokładnie dostosować własną propozycję handlową.
UOKiK podaje, że Neuca i Polska Grupa Farmaceutyczna korzystały z tego mechanizmu od października 2015 r., a spółki z grupy Farmacol od stycznia 2017 r.
To nie jest informacja o wycieku danych pacjentów
Warto wyraźnie rozdzielić dwa tematy.
Komunikat UOKiK nie opisuje włamania do systemów aptecznych ani wycieku dokumentacji medycznej czy danych pacjentów. Sprawa dotyczy danych handlowych związanych z zakupami aptek i sposobu ich wykorzystania na rynku hurtowym.
Nie zmienia to jednak faktu, że jest to bardzo dobry moment, aby właściciel apteki zadał sobie proste pytanie:
jakie dane z mojego systemu lub dodatkowego oprogramowania są przekazywane na zewnątrz i komu?
Co warto sprawdzić w aptece?
Nie chodzi o automatyczne wyłączanie wszystkich programów partnerskich czy integracji. Warto natomiast wiedzieć, jakie dane faktycznie opuszczają sieć apteki.
Przy przeglądzie infrastruktury można sprawdzić przede wszystkim:
-
Jakie dodatkowe programy i moduły są zainstalowane na stanowiskach lub serwerze?
Dotyczy to w szczególności oprogramowania dostarczanego przez podmioty zewnętrzne, programów partnerskich, modułów analitycznych i usług działających stale w tle. -
Jakie dane są przekazywane?
Warto ustalić, czy są to jedynie dane niezbędne do działania usługi, czy również informacje o zakupach, cenach, rabatach, stanach magazynowych lub dostawcach. -
Dokąd dane są wysyłane?
Administrator może zweryfikować połączenia wychodzące, używane domeny i serwery oraz usługi komunikujące się z Internetem. -
Co wynika z umowy i regulaminu programu?
Warto sprawdzić zakres danych, cel ich przetwarzania, podmioty otrzymujące informacje oraz warunki udziału w programie. -
Czy oprogramowanie jest nadal potrzebne?
W aptekach często przez lata pozostają komponenty instalowane na potrzeby usług, z których później nikt już aktywnie nie korzysta.
Sama obecność komunikacji sieciowej nie oznacza oczywiście nieprawidłowości. Kluczowa jest świadomość co, w jakim celu i do kogo jest przesyłane.
Ponad 904 mln zł kar
UOKiK podał następujące wysokości kar:
- Neuca – 499 037 763,85 zł,
- Farmacol-Logistyka – 400 532 440 zł,
- Farmacol – 3 488 520 zł,
- Świat Zdrowia – 1 911 020,62 zł.
Łącznie daje to 904 969 744,47 zł.
Polska Grupa Farmaceutyczna uniknęła sankcji finansowej dzięki skorzystaniu z programu łagodzenia kar (leniency), przekazaniu dowodów i współpracy z UOKiK.
Decyzja nie jest prawomocna
To istotne zastrzeżenie: decyzja UOKiK nie jest prawomocna. Przedsiębiorcom przysługuje odwołanie do sądu.
UOKiK poinformował również, że decyzja została pozytywnie zaopiniowana przez Komisję Europejską w zakresie kwalifikacji praktyki i argumentacji Urzędu.
Dlaczego ta sprawa jest ważna dla aptek?
Przez lata przy instalacji różnych usług najczęściej patrzyło się przede wszystkim na to, czy program działa i czy przynosi określoną korzyść biznesową. Dziś równie ważne jest pytanie o przepływ informacji.
Apteka korzysta z wielu systemów zewnętrznych: hurtowni, platform zamówieniowych, usług producentów, systemów płatniczych, usług chmurowych czy narzędzi wspierających codzienną pracę. Każda kolejna integracja oznacza kolejny kanał wymiany danych.
Dlatego oprócz zabezpieczenia sieci, aktualizacji systemów, kopii zapasowych i kontroli dostępu warto okresowo wykonywać również prosty przegląd integracji i komunikacji wychodzącej.
Nie po to, aby blokować potrzebne usługi, lecz żeby właściciel apteki wiedział, jakie informacje są przetwarzane poza jego własnym systemem.
Źródło
Komunikat UOKiK zawiera również sentencję decyzji nr DOK-5/2026.